Numer 3:
Rotunda św. Mikołaja w Cieszynie

Legenda mówi, że rotunda p.w. św. Mikołaja w Cieszynie powstała na miejscu dawnej pogańskiej świątyni ku czci bogini Marzanny, tuż po wprowadzeniu chrześcijaństwa na ziemie polskie. Jednak źródła naukowe podają, że kościół zbudowano w XI wieku, na Wzgórzu Zamkowym. Składa się on ze zbudowanej na planie koła nawy, półkolistej apsydy oraz empory dawniej przeznaczonej dla kasztelana. Przez wiele lat budowla pełniła funkcję kaplicy grodowej (zamkowej), ale służyła również mieszkańcom podgrodzia. Po powstaniu księstwa cieszyńskiego oraz murowanego gotyckiego zamku zmieniono jej charakter oraz wygląd. Będąc jedyną murowaną budowlą grodu, służyła za najważniejszy punkt oporu w przypadku wybuchu wojny. Mówi się, że przy rotundzie znajdował się najstarszy cmentarz Cieszyna.